آيد خمس آن را بدهد ، وجائز است دادن خمس را تا آخر سال تأخير بيندازد ، واگر براي دادن خمس ، سال شمسي قرار دهد مانعى ندارد . ( مسأله 1776 ) : كسى كه مانند تاجر وكاسب براي دادن خمس ، سال قرار دهد ، اگر منفعتى بدست آورد ودر بين سال بميرد ، بايد مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت كسر كنند وخمس باقيمانده را بدهند . ( مسأله 1777 ) : اگر قيمت جنسي كه براي تجارت خريده بالا رود وآن را نفروشد ودر بين سال قيمتش پائين آيد ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر أو واجب نيست . ( مسأله 1778 ) : اگر قيمت جنسي كه براي تجارت خريده بالا رود وبه اميد اين كه قيمت آن بالاتر رود ، تا بعد از تمام شدن سال آن را نفروشد وقيمتش پائين آيد ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر أو واجب است . ( مسأله 1779 ) : اگر غير مال التجارة مالي را به خريدن يا مانند آن تهيه كرده باشد ، وخمسش را داده باشد ، چنانچه قيمتش بالا رود ، اگر آن را بفروشد ، خمس مقدارى را كه بر قيمتش اضافه شده ، بايد بدهد وهمچنين اگر مثلا درختى را كه خريده ميوه بياورد ، يا گوسفند چاق شود ، در صورتي كه مقصود أو از نگهدارى آنها اين بوده كه منفعتى از آن ببرد ، بايد خمس آنچه زياد شده بدهد ، بلكه اگر مقصودش منفعت بردن هم نبوده ، بايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1780 ) : اگر باغي احداث كند براي آن كه بعد از بالا رفتن قيمتش بفروشد ، بايد خمس ميوه ونمو درختها وزيادى قيمت باغ را بدهد ، ولى اگر قصدش اين باشد كه ميوه آن درختها را فروخته واز قيمتش استفاده كند ، فقط بايد خمس ميوه را بدهد . ( مسأله 1781 ) : اگر درخت بيد وچنار ومانند اينها را بكارد ، بايد هر سال خمس زيادى آنها را بدهد ، وهمچنين اگر مثلا از شاخه‌هاى آن كه معمولا